Magazine_interview

Yayın tarihi: 20/09/2024 – 11:23

Newaz İnşaat Şirketi CEO’su Davud Khubi, Dünya Ekonomisi gazetesine konuştu

Resmî istatistiklere göre 2022 yılında Türkiye’de inşaat sektörünün toplam pazar hacmi yaklaşık 14,9 milyar dolar olarak gerçekleşmiştir. Gayrimenkul sektöründeki iyimser uzmanlar, Covid-19 sürecinin kapanmasıyla birlikte Türkiye’de inşaat sektörünün 2023 yılında yeniden büyüme trendine gireceğini öngörmüştür.

Uzun vadeli tahminlere göre 2023-2026 yılları arasında Türkiye’de inşaat sektörünün yıllık %2,3 ile %5 arasında büyümesi beklenmektedir. Ayrıca ulaşım yatırımları, yenilenebilir enerji projeleri ve turizm altyapı yatırımları da bu büyümeyi desteklemektedir.

Türkiye’deki bu büyük pazarın durumunu değerlendirmek üzere Newaz İnşaat Şirketi CEO’su Davud Khubi sorularımızı yanıtladı.

Türkiye’de inşaat sektöründe istihdam durumu nasıldır ve devlet bu sektörü nasıl desteklemektedir?

Günümüzde Türkiye’de konut projelerinin büyük bir kısmı Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı denetimi altında faaliyet gösteren büyük inşaat şirketleri tarafından gerçekleştirilmektedir.

Türkiye devleti, inşaat firmalarına proje geliştirme ve satış süreçlerinde oldukça geniş bir hareket alanı tanımaktadır. Hatta yabancı yatırımcıların Türkiye’de konut satın almasını teşvik etmek amacıyla bazı durumlarda emlak danışmanlarına özel finansman destekleri sağlanmaktadır. Ayrıca emlak danışmanlarının komisyon oranları konusunda ciddi bir sınırlama bulunmamaktadır.

İnşaat ruhsatı alınmasından sigorta işlemlerine, belediye süreçlerinden çevre düzenlemelerine kadar birçok alanda Türkiye’de bürokratik süreçler oldukça kolaylaştırılmıştır.

Örneğin bir projede inşaat ruhsatı alındıktan ve zemin katın tavanı tamamlandıktan sonra, belediyenin onayı ile tapular çıkarılabilmekte ve projedeki dairelerin satışına izin verilmektedir. Bu durum yatırımcıların projelere daha fazla güven duymasını sağlamaktadır.

Türkiye’nin ekonomi politikalarında turizm, ihracat ve inşaat sektörü üç ana gelir kaynağı olarak görülmektedir. Bu nedenle bu sektörlerde oldukça esnek ve yatırım dostu yasalar uygulanmaktadır.

Son yıllarda Türkiye ayrıca teknoloji sektörüne de büyük önem vermektedir. 2019 yılında Türkiye’de hiçbir unicorn şirket bulunmazken, bugün değeri 1 milyar doların üzerinde olan 5 teknoloji şirketi bulunmaktadır. Bunlardan Trendyol 10 milyar dolar değerlemeyi aşarak Türkiye’nin ilk “decacorn” şirketi olmuştur.

Türkiye’de gayrimenkul pazarının büyüklüğü ne kadardır?

Resmî verilere göre Türkiye’de gayrimenkul sektörü 2022 yılında 17,4 milyar dolar net giriş sağlamıştır.

2024 yılı itibarıyla Türkiye’de yaklaşık 1 milyon 200 bin yabancı yasal olarak ikamet etmekte ve yaklaşık 4,5 milyon yabancı da çalışmaktadır.

Türkiye’deki en büyük yabancı yatırımcı ülkeler sırasıyla:

Çin: 8 milyar dolar

Tayland: 5 milyar dolar

Kanada: 5 milyar dolar

Hollanda: 4 milyar dolar

Kuzey Afrika ülkeleri: 200 milyon dolar

Türkiye’de sosyal konut projeleri var mı?

Türkiye’de “Kentsel Dönüşüm” olarak bilinen sosyal konut projeleri bulunmaktadır.

Bu projelerin temel hedefleri şunlardır:

Uygun fiyatlı konut üretimi

Şehir altyapısının geliştirilmesi

Eski ve riskli bölgelerin yenilenmesi

Çevre dostu yapıların teşvik edilmesi

Düşük faizli finansman imkanları

Kamu-özel sektör iş birlikleri

Bu projelerde TOKİ (Toplu Konut İdaresi) önemli rol oynamaktadır ve Türkiye’de oldukça güvenilir bir kurum olarak kabul edilmektedir.

?Yabancılara konut satışı nasıl yapılmaktadır

Yabancı yatırımcılar Türkiye’de tam mülkiyet hakkı ile tapu alabilmektedir.

400.000 dolar ve üzeri yatırım yapanlar Türk vatandaşlığı alabilmektedir.

Son yıllarda konut yatırımı yoluyla oturum izni şartları da değişmiştir:

2022: 75.000 dolar

2023: 200.000 dolar

Ancak bu yatırım ile alınan oturum izni genellikle turistik ikamet kapsamında verilmektedir.

Türkiye ve İran’da inşaat süresi karşılaştırması

Yaklaşık 40 dairelik bir konut projesinin tamamlanma süresi:

İran: yaklaşık 3 yıl

Türkiye: yaklaşık 2 – 2,5 yıl

Bu farkın temel nedeni Türkiye’deki daha hızlı bürokrasi ve modern inşaat teknolojileridir.

?Son soru: İran mı Türkiye mi daha cazip

Ben her iki ülkede de inşaat sektöründe çalışma deneyimine sahibim.

İran’da konut ihtiyacı yüksek olduğu için fırsatlar bulunmaktadır. Ancak uluslararası yaptırımlar bazı zorluklar yaratmaktadır.

Türkiye ise yabancı yatırım çekme kapasitesi, gelişen altyapısı ve Avrupa ile Orta Doğu pazarlarına erişimi sayesinde yatırımcılar için oldukça cazip bir pazardır.

Sonuç olarak hangi pazarın daha uygun olduğu girişimcinin hedeflerine, risk iştahına ve kaynaklarına bağlıdır.